اختلالات روانشناختی الگوهایی از نشانههای رفتاری یا روانشناختی هستند که بر جنبههای مختلف زندگی فرد تأثیرگذار هستند. اکثر این اختلالات بر اساس معیارهای راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM) طبقه بندی می شوند که یک سیستم رایج برای تشخیص شرایط سلامت روان است. تا قبل از انتشار DSM III در سال 1980، طبقه بندی ها مبهم بود و به شدت تحت تأثیر ذهنیت شخصی بود. به همین دلیل، ممکن است فرد بسته به نظر بالینی پزشکان مختلف، تشخیص های متفاوتی دریافت کند. DSM بیش از سیصد اختلال روانی را توصیف می کند. توصیفات و معیارهای تشخیصی در نسخههای جدیدتر DSM از جهاتی به پزشکان کمک میکند، اما همچنین با وادار کردن مشتریان به دستههایی که بهطور تصادفی طراحی شدهاند، مانع از نیازهای فردی میشوند. تعاریف یکسان برای تشخیص اختلالات روانی، آنها را شبیه به سایر بیماری ها می کند. اما یک تفاوت قابل توجه وجود دارد.
اختلالات روانی که به عنوان اختلالات روانی نیز شناخته می شوند، شرایطی هستند که با افکار، احساسات و رفتارهای غیرعادی مشخص می شوند. این اختلالات می توانند تاثیر قابل توجهی بر عملکرد روزانه و کیفیت زندگی فرد داشته باشند. آنها طیف گسترده ای از شرایط، از جمله اختلالات اضطرابی، اختلالات خلقی (مانند افسردگی و اختلال دوقطبی)، اسکیزوفرنی و سایر شرایط روانپزشکی را پوشش می دهند. درمان اغلب شامل ترکیبی از مشاوره، دارو، و خدمات حمایتی است که به افراد کمک می کند علائم خود را مدیریت کنند و بهزیستی خود را بهبود بخشند. پزشکان ممکن است آزمایش خون و تصویربرداری (مانند MRI) را برای تأیید تشخیص بر اساس علائم تجویز کنند. دستگاه های پزشکی می توانند ناهنجاری های بافتی پنهان یا آسیب های فیزیکی را آشکار کنند. متأسفانه، اختلالات روانشناختی معمولاً هیچ راه پزشکی روشنی برای بررسی فراتر از علائم و تأیید حدسهای پزشک ندارند. بسیاری از این اختلالات علائم مشترک دارند و همپوشانی دارند. روشهای کنونی برای تشخیص و درمان نسبت به روشهای گذشته بهطور چشمگیری بهبود یافتهاند، اما این فرآیند هنوز تا کامل شدن فاصله دارد. Randolph Nesse می گوید: "DSM-III به طور چشمگیری عینیت را افزایش داد، اما به قیمت کاهش ارزیابی های بالینی دقیق" (Nesse, 2019). اختلالات رشد عصبی شامل گروهی از شرایط است که در درجه اول بر رشد سیستم عصبی تأثیر می گذارد و بر عملکردهایی مانند یادگیری، توجه، حافظه و رفتار تأثیر می گذارد. این اختلالات معمولاً در اوایل رشد ظاهر می شوند و ممکن است در طول زندگی باقی بمانند. نمونه هایی از این اختلالات عبارتند از:
اختلالات طیف اسکیزوفرنی و سایر اختلالات روانی در این دسته اختلالات روانی مشخص می شود. تفکر، ادراک، احساسات و رفتار. این دسته شامل شرایطی مانند اسکیزوفرنی، اختلال اسکیزوافکتیو، اختلال اسکیزوفرنیفرم، اختلال هذیانی، اختلال روان پریشی کوتاه مدت و غیره است. این اختلالات می تواند تأثیر قابل توجهی بر توانایی فرد برای عملکرد در زندگی روزمره داشته باشد و اغلب نیاز به درمان و حمایت طولانی مدت دارد. تشخیص زودهنگام و مداخله به موقع برای مدیریت موثر این شرایط ضروری است. این دسته ممکن است شامل موارد زیر باشد:
برای اطلاعات بیشتر در مورد انواع این اختلالات روانی، می توانید به اطلاعات بیشتر در مورد این اختلالات روانی مراجعه کنید. اختلالات خلقی اختلالات خلقی گروهی از شرایط سلامت روان هستند که با تغییرات قابل توجه در خلق و خوی فرد مشخص می شوند. این اختلالات می توانند به صورت دوره های غم و اندوه شدید، شادی شدید یا ترکیبی از هر دو ظاهر شوند. انواع شایع اختلالات خلقی عبارتند از اختلال افسردگی اساسی، اختلال دوقطبی و اختلال سیکلوتایمیک. این شرایط میتواند تأثیر قابلتوجهی بر زندگی روزمره، روابط و رفاه کلی فرد داشته باشد. اختلالات مربوط به دوقطبی شامل مواردی مانند:
اختلال افسردگیشامل اختلالات افسردگی است. اختلال عمده برای اطلاعات بیشتر در مورد این نوع اختلالات روانی، می توانید به اختلالات خلقی اختلالات وسواسی-اجباری و مرتبطاختلالات نبض مرتبط مراجعه کنید. (OCRDs) شامل گروهی از شرایط سلامت روان است که شامل افکار مزاحم است. و رفتارهای ناخوشایند (وسواس) و تکراری یا اعمال ذهنی (اجبار) شناسایی می شود. این بیماری ها شامل اختلال وسواس فکری-اجباری (OCD)، اختلال بدشکلی بدن، اختلال احتکار، اختلال در کشیدن مو (تریکوتیلومانیا)، اختلال خراش و برخی اختلالات مرتبط دیگر است. افراد مبتلا به OCRD اغلب اختلالات قابل توجهی را در عملکرد روزانه خود تجربه می کنند و درمان معمولاً ترکیبی از مشاوره و دارو برای کمک به مدیریت علائم و بهبود کیفیت زندگی است. چند نمونه از این اختلالات عبارتند از:
تروما و اختلالات استرس تروما و اختلالات استرس شامل طیف وسیعی از شرایط سلامت روان است که ناشی از تجربیات آسیب زا یا استرس زا است. این اختلالات ممکن است شامل اختلال استرس حاد، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، اختلالات سازگاری و اختلال دلبستگی و غیره باشد. این اختلالات می توانند تأثیرات عمیقی بر سلامت روانی افراد داشته باشند و اغلب برای مدیریت و درمان مؤثر نیاز به مداخله حرفه ای دارند. نمونه هایی از این اختلالات عبارتند از: اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) اختلال استرس حاد اختلال سازگاری اختلالات تجزیه ای اختلالات تجزیه ای شرایط سلامت روان با جدایی یا عدم تداوم در افکار، هویت، آگاهی و حافظه فرد مشخص می شود. این ممکن است به صورت ناهماهنگی با محیط، احساس جدا شدن از احساسات، یا شکاف در حافظه ظاهر شود. این اختلالات میتوانند شامل مواردی مانند فراموشی تجزیهای، اختلال هویت تجزیهای (که قبلاً به عنوان اختلال شخصیت چندگانه شناخته میشد) و اختلال مسخ شخصیت/محروقیت باشد. این اختلالات اغلب به عنوان یک مکانیسم مقابله ای در پاسخ به تروما یا استرس شدید ایجاد می شوند. درمان معمولاً شامل روان درمانی با هدف ادغام جنبههای مختلف هویت است. چند نمونه از این اختلالات عبارتند از::
اختلالات خواب و بیداری اختلالات خواب و بیداری، همچنین به عنوان اختلالات اختلالات ریتم شبانه روزی در افراد شناخته می شود. این اختلالات می توانند بر زمان خواب تأثیر بگذارند و منجر به مشکلاتی در به خواب رفتن، ماندن در خواب، بیدار شدن یا احساس استراحت شوند. همچنین ممکن است باعث خواب آلودگی مفرط یا عدم هماهنگی بین ساعت داخلی بدن و محیط خارجی شوند. نمونه های رایج عبارتند از بی خوابی، نارکولپسی، و اختلال خواب شیفت کاری. تأثیر اختلالات خواب و بیداری می تواند از خفیف تا شدید متفاوت باشد و بر رفاه کلی، عملکرد روزانه و کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارد. برخی از نمونههای این اختلالات عبارتند از: اختلال بیخوابی خوابآلودگی بیش از حد نارکولپسی اختلال عملکرد جنسی اختلال عملکرد جنسی در روانشناسی، مجموعهای از مشکلات را شامل میشود که در توانایی فرد برای تجربه رضایت جنسی اختلال ایجاد میکند. این اختلالات می توانند به صورت مشکلات میل جنسی، برانگیختگی، ارگاسم یا درد در حین فعالیت جنسی ظاهر شوند. انواع رایج اختلالات جنسی شامل اختلال نعوظ، اختلال علاقه/برانگیختگی جنسی در زنان، انزال زودرس و اختلال درد/دخول در ناحیه تناسلی-لگنی است. این اختلالات می توانند دلایل زیادی داشته باشند، از جمله عوامل روانی، شرایط پزشکی یا عوارض جانبی داروها. درمان معمولاً شامل یک رویکرد چند رشته ای است که ممکن است شامل مشاوره، دارو یا تغییر سبک زندگی باشد. چند نمونه از این اختلالات عبارتند از:
انزال زودرس >انزال زودرس. نارضایتی نارضایتی جنسیتی حالتی است که در آن فرد به دلیل عدم تطابق بین جنسیت بیولوژیکی و هویت جنسی خود احساس ناراحتی یا ناراحتی می کند. این عدم تطابق می تواند باعث ناراحتی عاطفی و روانی قابل توجهی شود. افراد مبتلا به نارسایی جنسی ممکن است تمایل شدیدی برای داشتن جنسیت متفاوت داشته باشند، با بدن خود ناراحت باشند و در کنار آمدن با جنبه های اجتماعی جنسیت خود دچار مشکل شوند. توجه به این نکته ضروری است که همه افراد مبتلا به نارسایی جنسی تصمیم به تغییر جنسیت پزشکی یا جراحی نمیگیرند. بسته به نیازها و اهداف فرد، گزینههای درمانی برای نارسایی جنسی ممکن است شامل مشاوره، هورمون درمانی و/یا جراحی باشد. اختلالات کنترل تکانه مخرب اختلالهای کنترل تکانه مخرب که به عنوان اختلالات کنترل تکانه نیز شناخته میشوند، گروهی از اختلالات روانپزشکی هستند که منجر به تحریکپذیری مجدد میشوند. در رفتارهای مضر تبدیل می شوند. این اختلالات شامل شرایطی مانند اختلال نافرمانی مقابله ای، اختلال سلوک، اختلال انفجاری متناوب، لپتومانیا (دزدی اجباری)، پیرومانیا (آتش سوزی اجباری) و غیره است. افراد مبتلا به این اختلالات اغلب در تنظیم احساسات خود مشکل دارند و ممکن است در زمینه های شخصی، اجتماعی و شغلی با مشکلاتی مواجه شوند. درمان این اختلالات معمولاً شامل مشاوره و درمان دارویی است. برخی از نمونههای این اختلالات عبارتند از: اختلال نافرمانی مقابلهای، اختلال سلوک، اختلال انفجاری متناوب، اختلالات مواد و اعتیاد، همانطور که در راهنمای تشخیصی آمده است. و به عنوان اختلالات روانی آماری (DSM-5) تعریف می شود، شامل طیف وسیعی از شرایط مربوط به استفاده از موادی مانند الکل، مواد افیونی، محرک ها، مواد توهم زا و سایر مواد مخدر است. این اختلالات با مصرف مکرر و شدید مواد مشخص می شود که منجر به اختلالات قابل توجهی در عملکرد روزانه و مشکلات جسمی، روانی و اجتماعی می شود. نمونه هایی از این اختلالات عبارتند از اختلالات مصرف مواد، اختلالات ناشی از مواد و سایر شرایط مرتبط با مواد. درمان معمولاً شامل ترکیبی از مشاوره، دارو و خدمات حمایتی است که متناسب با نیازهای خاص فرد است. چند نمونه از این اختلالات عبارتند از: اختلال مصرف الکل، اختلال مصرف مواد افیونی و اختلالات عصبی شناختی. همچنین به عنوان عصب شناختی شناخته می شود، آنها به طیفی از شرایط اشاره دارند که با کاهش عملکرد شناختی مشخص می شوند. این کاهش می تواند شامل آسیب هایی در زمینه هایی مانند حافظه، توجه، زبان و مهارت های حل مسئله باشد. اختلالات عصبی شناختی می تواند به دلایل مختلفی از جمله بیماری های عصبی، سوء مصرف مواد، آسیب مغزی تروماتیک یا سایر شرایط پزشکی ایجاد شود. این اختلالات می توانند تاثیر قابل توجهی بر عملکرد روزانه و کیفیت زندگی فرد داشته باشند. چند نمونه از این اختلالات عبارتند از: بیماری آلزایمر، بیماری پارکینسون، آسیب مغزی تروماتیک، اختلالات پارافیلیک، اختلالات پارافیلیک گروهی از شرایط هستند. این حالت با تمایلات شدید جنسی، تخیلات یا رفتارهایی که شامل اشیاء غیرانسانی، رنج یا تحقیر خود یا شریک جنسی، یا کودکان یا افراد نارضایتی است، تعریف میشود. این رفتارها ممکن است باعث ناراحتی یا اختلال در زمینه های اجتماعی، شغلی یا سایر زمینه های مهم زندگی شود. درمان معمولاً شامل مشاوره برای مدیریت این تمایلات و رفتارهای مضر است. برخی از نمونه های این اختلالات عبارتند از: اختلال تماشاگر، اختلال دراماتیک، اختلال پدوفیلیا، سایر اختلالات روانی، اختلالات روانی که در هیچ یک از دسته بندی های خاص در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی قرار نمی گیرند. (DSM) به عنوان مثال، DSM-5 دستههای قبلی «مشخص نشده (NOS)» را با این دو گزینه جایگزین کرده است تا کارایی بیشتری برای پزشکان ارائه دهد. "اختلال مشخص شده دیگر" به پزشک اجازه می دهد دلیل عدم رعایت معیارهای یک اختلال خاص را مشخص کند، در حالی که "اختلال نامشخص" به پزشک اجازه می دهد تا مشخص کردن دلیل را حذف کند. توجه به این نکته مهم است که فقط یک متخصص سلامت روان می تواند تشخیص دهد و از این دسته بندی ها زمانی استفاده می شود که تشخیص دقیق تر در زمان ارزیابی امکان پذیر نباشد. برای اطلاعات دقیق تر، می توانید به دفترچه راهنمای DSM-5 مراجعه کنید یا با یک متخصص سلامت روان مشورت کنید. نمونه هایی از اختلالات روانی که در DSM مشخص نشده اند عبارتند از: اختلالات حرکتی اجتماعی-عاطفی اختلالات حرکتی ناشی از مواد مخدر و سایر عوارض جانبی داروها اختلالات حرکتی ناشی از دارو (MIMDs) به گروهی از اختلالات عصبی اطلاق می شود که در اثر مصرف برخی داروها ایجاد می شوند. این اختلالات ممکن است به صورت حرکات غیر ارادی، لرزش یا سفتی عضلات ظاهر شوند. نمونههای رایج عبارتند از دیسکینزی دیررس، پارکینسونیسم ناشی از دارو، و آکاتیزیا. از سوی دیگر، سایر عوارض جانبی دارو شامل طیف وسیعی از واکنشهای نامطلوب دارویی غیرمرتبط با حرکت است. اینها می توانند شامل واکنش های آلرژیک، سمیت اندام ها، عدم تعادل هورمونی، و بسیاری دیگر از عوارض جانبی بالقوه ناشی از مصرف دارو باشند. چند نمونه از این شرایط عبارتند از:: ممکن است یکی از بیماری های بالینی نگران کننده باشد. تنها دلیلی است که مردم به کمک بالینی مراجعه نمی کنند. زندگی چالش برانگیز است. ما اغلب به پایان منابع فیزیکی، عاطفی و ذهنی خود می رسیم و با راهنمایی های حرفه ای به کمی تقویت نیاز داریم. جستجوی کمک بالینی نیز می تواند با انگیزه رشد شخصی و بهبود خود باشد. با کمک حرفهای، افراد میتوانند ابزارهای ارزشمندی برای مقابله با چالشهای زندگی، ارتقای رفاه و توسعه انعطافپذیری به دست آورند. توجه به این نکته مهم است که درخواست کمک نشانه قدرت و رویکردی فعالانه برای حفظ سلامت کلی فرد است. خواه برای رسیدگی به یک مشکل خاص، مدیریت استرس یا بهبود کیفیت زندگی باشد، جستجوی کمک بالینی می تواند گامی مثبت و توانمند به سوی سلامتی کل نگر باشد. چند نمونه از این شرایط عبارتند از:: 7 اوت، 1404 |
