پالیش یا پولیش کامپوزیت دندان، مرحله نهایی و ضروری پس از نصب کامپوزیتذ است که با استفاده از ابزارهای مخصوص و خمیرهای پولیش، سطح کامپوزیت را صاف، براق و زیبا می‌کند و لکه‌ها و تغییر رنگ‌های سطحی را از بین می‌برد. پالیش کامپوزیت معمولا ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از انجام کامپوزیت انجام شده و توصیه می‌شود هر ۶ ماه تا ۱۸ ماه یک بار تکرار شود تا زیبایی و دوام کامپوزیت حفظ شود. مراحل پولیش کامپوزیت شامل بررسی اولیه، آماده‌سازی سطح کامپوزیت با سندبلاست و ابزارهای چرخشی، اصلاح شکل نهایی و پولیش نهایی با خمیرهای مخصوص است.

مزایای پالیش کامپوزیت شامل افزایش درخشندگی، جلوگیری از تجمع باکتری‌ها و پلاک و بهبود سلامتی دهان است، اما پالیش کامپوزیت غیرحرفه‌ای ممکن است باعث نازکی، ترک خوردگی یا حساسیت شود. بعد از پولیش کامپوزیت باید از مصرف مواد رنگی، دخانیات، جویدن غذاهای سخت و نوشیدنی‌های اسیدی پرهیز کرد و بهداشت دهان را رعایت نمود. هزینه پالیش کامپوزیت برای هر فک حدود ۵۰۰ هزار تومان است و انجام این کار نیاز به تخصص دندانپزشک دارد و در خانه انجام نمی‌شود. فرآیند پولیش کامپوزیت معمولاً حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشد.

پالیش یا پولیش کامپوزیت چیست

معمولاً بعد از اینکه کامپوزیت دندان روی دندان شما نصب می‌شود با نور مخصوص روی دندان‌ها اعمال و سفت می‌شود، شاید در وهله اول ظاهر مرتب و صافی نداشته باشد، به همین دلیل دندانپزشک با استفاده از دستگاه مخصوص آن را صیقل می‌دهد و صاف می‌کند که به این عمل، پولیش یا پالیش کامپوزیت می‌گویند. در این صورت سطح مواد کامپوزیتی صاف و براق می‌شود و یک زیبایی بی‌نظیر به لبخند و دندان های شما می‌دهد.

چرا به مرور زمان درخشندگی کامپوزیت کم می‌ شود؟

دلایل مختلفی وجود دارد که باعف کم شدن و کاهش درخشندگی و براقی کامپوزیت ها در طول زمان می شوند. اکثر این دلایل می توانند به صورت مستقیم یا غیر مستقیم روی میزان براق بودن و سفیدی کامپوزیت تاثیر بگذارند. از مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

استفاده از خمیر دندان های نامناسب

در صورتی که از خمیر دندان هایی که میزان سایندگی بسیار بالایی دارند و مناسب کامپوزیت ها نباشند استفاده کنید، این ساییدگی می تواند باعث از بین رفتن خاصیت مواد کامپوزیت ها شده و در نتیجه درخشش و سفیدی آن ها را از بین می برد و شما را به پالش آن ها نیازمند می کند.

استفاده از مسواک نامناسب

در صورتی که از مسواک های زبر و ارزان قیمت استفاده کنید یا اینکه خیلی با عجله یا فشار زیاد دندان هایی خود را که کامپوزیت کرده اید را مسواک بزنید، این کار می تواند باعث خراشیده شدن سطح کامپوزیت ها شود. در نتیجه این خراش یک خلاء در روکش ها ایجاد می کنند و به بهترین مکان زندگی برای باکتری ها، جرم ها و ذرات مواد غذایی می شوند. در ادامه این جرم و پلاک و باکتری ها اگر با جرم گیری دندان از بین نروند، به روکش دندان آسیب رسانده و به مرور زمان باعث زرد شدن و تغییر رنگ و از دست دادن درخشش کامپوزیت ها می شوند.

استفاده از دهانشویه حاوی فلوراید و الکل

اگر از دهانشویه هایی استفاده کنید که دارای فلوراید بیش از حد یا الکل باشند، می توانند به مرور زمان به بافت روکش کامپوزتی آسیب زده باعث تغییر رنگ آن شوند. هرچه این کار بیشتر تکرار شود، خاصیت کامپوزیت ها کمتر شده و از درخشش آن ها کاسته می شود. در این صورت نیاز دارید که آن ها را پولیش دهید تا به حالت اولیه خودشان برگردند.

مصرف بیش از اندازه مواد غذایی و نوشیدنی های رنگی

تمامی نوشیدنی های رنگی و مواد غذایی دارای رنگدانه های مختلفی هستند، می توانند روی دندان های طبیعی تاثیر بگذراند، چه برسد به روکش های کامپوزتی که مقاومت آن ها از دندان های طبیعی کمتر است. به همین دلیل با مصرف زیاد این مواد غذایی، به مرور زمان رنگ روکش ها تغییر کرده و به زرد یا حتی قرمز در صورت عدم رعایت بهداشت دهان و دندان تبدیل می شوند.

سیگار کشیدن

نیکوتین موجود در سیگار باعث ایجاد لکه‌های رنگی روی کامپوزیت و زرد شدن آن شده و به طور پیوسته درخشندگی کامپوزیت‌ها را کاهش می‌دهد.

عدم رعایت بهداشت دهان و دندان

عدم استفاده منظم و صحیح از مسواک و نخ دندان باعث باقی ماندن مواد غذایی روی کامپوزیت و تجمع پلاک می‌شود که موجب تغییر رنگ و کاهش درخشندگی کامپوزیت می‌گردد.

پولیش یا پولیش کامپوزیت چه کاربردهایی دارد؟

پولیش کامپوزیت کاربردهای متعددی دارد که هر کدام تأثیر قابل توجهی بر سلامت، زیبایی و ماندگاری ترمیم دندان دارند در ادامه به بهترین کاربرد های پالیش کامپوزیت اشاره می کنیم.

بهبود زیبایی و تطابق رنگ

روکش های کامپوزیت دارای رنگ های مختلفی هستند و انواع رنگ های کامپوزیت بسیارند. به همین دلیل شاید در اولین نگاه شبیه به دندان های طبیعی فرد نباشد و به همین دلیل دندانپزشک آن ها را صیغل می دهد تا به درخشش و براقی آن ها بیشتر شود. در نتیجه با پولیش کامپوزیت ها، روکش زیبا تر می شوند و رنگ آن ها با رنگ دندان های فرد یک دست و یکسان می شود.

افزایش دوام و مقاومت

در صورتی که سطح روکش های کامپوزیت دارای خراش یا لب پریدگی یا شکستگی نباشد، با انجام پولیش، کامپوزیت ها مقاوم تر می شوند. به طوری که هیچ باکتری و جرم و پلاکی نمی تواند روی سطح دندان بماند و باعث آسیب به روکش و دندان زیر کامپوزیت شود.

کاهش خطر حساسیت دندانی

اگر روکش های کامپوزیتی صیغل داده نشوند، می توانند مکانی مناسب برای تجمع باکتری ها و جرم ها و پلاک های دندانی باشند. این آلودگی ها می تواند حتی در یک ترک یا لب پریدگی یا شکستگی کوچک قرار بگیرند و خودشان را تکثیر کنند. در نهایت می توانند باعث حساسیت دندان به سرما و گرما، تحریک لثه ها و ایجاد التهاب و تورم و حتی پوسیدگی دندان زیر کامپوزیت شوند. به همین خاطر پولیش کامپوزیت می تواند از این مشکلات دهانی و دندانی جلوگیری کند.

مزایا و معایب پولیش کامپوزیت

بهترین زمان پالیش کامپوزیت

بهترین زمان پولیش کامپوزیت معمولاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از انجام کامپوزیت است، زمانی که مواد کامپوزیت به طور کامل سخت و سفت شده باشند. بعد از آن، توصیه می‌شود پالیش کامپوزیت به‌صورت دوره‌ای هر ۶ ماه یک‌بار انجام شود تا سطح کامپوزیت صاف، براق و بدون لکه باقی بماند.

البته این بازه زمانی ممکن است با توجه به کیفیت کامپوزیت، شدت تغییر رنگ، رعایت بهداشت دهان و توصیه دندانپزشک متفاوت باشد. اگر مشکلاتی مانند تغییر رنگ، زبری سطح یا کاهش درخشندگی مشاهده شد، باید پالیش زودتر از موعد انجام شود.

مراحل مراحل پالیش کامپوزیت دندان

1. بررسی اولیه: دندانپزشک ابتدا سلامت دندان و کیفیت کامپوزیت را ارزیابی می‌کند و هرگونه عیب‌ونقص را تشخیص و در صورت لزوم اصلاح می‌کند.
2. آماده‌سازی سطح کامپوزیت: سطح کامپوزیت با ابزارهایی مثل سندبلاست یا فرزهای مخصوص، صاف و یکنواخت شده و ناهمواری‌ها برداشته می‌شود.
3. اصلاح و فرم‌دهی نهایی (کانتورینگ و فینیشینگ): دندانپزشک با استفاده از ابزارهای مخصوص، شکل، خطوط و جزئیات سطح کامپوزیت را اصلاح و صیقل می‌دهد تا ظاهری طبیعی و هماهنگ با دندان‌های دیگر ایجاد شود.
4. پالیش نهایی: سطح کامپوزیت با استفاده از خمیرها یا پودرهای پولیش مخصوص و ابزار چرخشی به‌گونه‌ای صیقلی و براق می‌شود که درخشندگی طبیعی کامپوزیت نمایان شود.
5. بازرسی و تثبیت: دندانپزشک سطح کامپوزیت را به‌دقت بازبینی می‌کند و با استفاده از نور تثبیت‌کننده (کورتینگ نور) اطمینان حاصل می‌کند که کامپوزیت به‌خوبی سخت و پایدار شده است.

این مراحل ممکن است به دو صورت تک‌مرحله‌ای و چندمرحله‌ای انجام شود. در روش تک‌مرحله‌ای، همه مراحل با یک ابزار پولیش انجام می‌شود و سریع‌تر است. در روش چندمرحله‌ای هر مرحله با ابزار و مواد مناسب خودش انجام می‌شود و نتیجه دقیق‌تر، زیباتر و بادوام‌تر خواهد بود.

ابزارهای مختلف برای پالیش کامپوزیت

برای اینکه کامپوزیت ها پولیش و صیغل داده شود باید در طی تمامی مراحل از ابزار های خاصی استفاده شود. در این بخش به مهم ترین ابزارهایی که برای پالیش کامپوزیت استفاده می شوند اشاره می کنیم.

فرزهای کارباید کانتورینگ

با این فرز ها معمولا کامپوزیت را برش می دهند و یا شکل و فرم آن را تنظیم می کنند. از مزیت اصلی این فرز ها می توان به سریع بودن در زمان حذف مواد بدون آسیب دیدن کامپوزیت و دوام و مقاومت و استحکام آن ها اشاره کرد. فرزهای کارباید کانتورینگ، شکل‌های مختلفی مثل مخروطی، تخم‌مرغی یا گرد دارند که بسته به محل و نوع کانتور مورد استفاده قرار می‌گیرند و وظیفه اصلی‌شان ساخت فرم اولیه و حذف اضافه مواد است.

فرزهای فینیشینگ (پایانی)

بعد از اینکه با استفاده از فرز های کاباید، کانتورینگ و صیغل دادن اولیه کامپوزیت انجام می شود، نوبت به استفاده از فرز های فینیشینگ می رسد. این فرز ها بیشتر از اجنس الماس یا کارباید هستند و در نهایت برای پرداخت نهایی کامپوزیت ها مورد استفاده قرار میگیرد. شکل اصلی فرز های فینیشینگ معمولا تخم‌مرغی یا سرگرد می باشد و دندانپزشک این امکان را می دهند تا بتواند به راحتی به هر جایی از روی کامپوزیت دسترسی داشته باشد. هدف اصلی این فرز آماده سازی نهایی برای انجام پولیش و افزایش درخشندگی کامپوزیت است.

دیسک‌ها و نوارهای پرداخت

دیسک های پولیش معمولا از آلومینیوم اکسید ساخته شده و برای پرداخت و پالیش سطح کامپوزیت بسیار انعطاف پذیر می باشند. این دیسک ها مثل فرز ها گریت های خشن تا نرم دارند و تا بتوانند به هر حالتی سطح کامپوزیت را صاف و یکدست کنند. معمولا فضاهایی که بین دندان هستند و باریک می باشند، دسترسی به آن ها سخت است که این کار توسط نوارهای پالیش یا استریپ‌ها به راحتی قابل انجام است.

مولت‌های پرداخت

مولت‌های پرداخت ابزارهای کوچک و نرم‌تری هستند که روی هندپیس قرار می‌گیرند و برای پالیش نهایی و ایجاد درخشندگی روی کامپوزیت استفاده می‌شوند. این موله‌ها معمولا از مواد سیلیکونی یا لاستیکی همراه با ذرات ساینده ظریف ساخته شده‌اند و در چند مرحله با گریت‌های مختلف (از متوسط تا ریز) جهت یکنواخت‌کردن سطح و ایجاد سطحی صاف و براق بکار می‌روند. مولت‌ها به خصوص برای پالیش مناطق انحنادار و سخت‌دسترسی کاربردی هستند.

خمیر پالیش کامپوزیت

خمیرهای پالیش حاوی ذرات ساینده بسیار ریز (معمولا زیر میکرون) هستند که به صورت ملایم روی سطح کامپوزیت مالیده می‌شوند تا پس از استفاده با ابزارهای مخصوص (مثل مولت یا برس) سطح را براق و کاملا صاف کنند. این خمیرها معمولاً در انتهای فرآیند پالیش استفاده می‌شوند تا درخشندگی نهایی را ایجاد کنند و از ایجاد خش و مات شدن کامپوزیت جلوگیری نمایند. استفاده از خمیرهای پالیش مناسب به افزایش طول عمر ترمیم و جلوگیری از جذب لکه کمک می‌کند.

مراقبت‌های بعد از پالیش کامپوزیت

مراقبت‌های بعد از پالیش کامپوزیت شامل نکات مهمی است که به حفظ زیبایی، دوام و سلامت کامپوزیت‌ها کمک می‌کند. مهم‌ترین این مراقبت‌ها در جدول زیر آمده است:

رعایت دقیق این نکات باعث افزایش طول عمر و حفظ زیبایی کامپوزیت‌های دندان می‌شود و از بروز مشکلاتی مانند تغییر رنگ، لب‌پریدگی و حساسیت جلوگیری می‌کند.

پولیش کامپوزیت برای چه کسانی مناسب و چه کسانی نامناسب است؟

انجام پولیش یا پولیش کامپوزیت برای اکثر افراد توصیه می شود اما در این میان استثناهایی هم وجود دارد که در ادامه به همه آن ها می پردازیم.

کاندیدای مناسب پولیش کامپوزیت

• رعایت بهداشت دهان و دندان و تمایل به حفظ یا بهبود زیبایی دندان‌ها

• داشتن دندان‌هایی با لکه یا تغییر رنگ ایجاد شده بر اثر مصرف قهوه، چای، سیگار یا غذاهای رنگی

• کسانی که پرکردگی‌های کامپوزیت دارند و می‌خواهند سطح کامپوزیت صاف و براق شود

• افراد با مشکلات سطحی جزئی مانند خراش‌های کوچک روی دندان

• کسانی که می‌خواهند از تجمع پلاک میکروبی و جرم روی کامپوزیت جلوگیری کنند

کاندیدای نامناسب پولیش کامپوزیت

• افرادی که ریشه دندانشان بیرون زده یا لثه‌شان تحلیل شدید دارد

• مبتلایان به بیماری‌های لثه و التهاب لثه فعال

• افرادی با حساسیت زیاد دندان یا ضعف مینای دندان

• بیمارانی با مشکلات داخلی دهان، بیماری‌های قلبی-عروقی، دیابت، فشار خون یا مشکلات تنفسی کنترل نشده

• افرادی که دندان‌های پوسیده یا بسیار ضعیف دارند

• کسانی که دندان قروچه دارند و یا انتظارات غیرواقع‌بینانه نسبت به نتیجه دارند

هزینه و قیمت پولیش کامپوزیت

هزینه پولیش کامپوزیت در ایران به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله وضعیت کامپوزیت قبلی، تعداد دندان‌های کامپوزیت شده، تخصص دندانپزشک، منطقه مطب و تجهیزات به‌کاررفته. به‌طورکلی، هزینه پولیش کامپوزیت در سال ۱۴۰۴ به‌صورت تقریبی برای هر فک حدود ۵۰۰ هزار تومان است. این مبلغ می‌تواند با توجه به شرایط بیمار و نوع مواد مصرفی تغییر کند.

سؤالات متداول

بهترین خمیر پالیش کامپوزیت چیست؟

خمیر پولیش‌های الماسه مانند برندهای ماکوئرا (Maquira Diamond Universal Polish) و FGM Diamond excel از محبوب‌ترین و مؤثرترین‌ها هستند. کیفیت بالا، قدرت براق‌کنندگی و سازگاری با انواع رزین کامپوزیت، معیارهای اصلی انتخاب بهترین خمیر پالیش است. خمیر دنتونکست (dentonext) نیز به دلیل عملکرد سریع و ملایم بودن مطرح است.

آیا امکان پالیش کامپوزیت در خانه وجود دارد؟

خیر؛ پالیش کامپوزیت یک کار تخصصی است که تنها باید توسط دندانپزشک انجام شود.

پولیش کامپوزیت هر چند وقت یک بار باید انجام شود؟

به‌صورت معمول هر ۶ تا ۱۸ ماه یک بار توصیه می‌شود. مراجعه منظم به دندانپزشک و توجه به بهداشت دهان و دندان در تعیین این بازه زمانی نقش دارد. در صورت مشاهده زبری یا تغییر رنگ، مراجعه زودهنگام لازم است.

دیسک پولیش کامپوزیت چیست؟

دیسک پالیش یک ابزار چرخشی بوده که سطح کامپوزیت را صاف و براق می‌کند. دارای زبری مختلف است و جزو ابزارهای اصلی برای پرداخت حرفه‌ای سطح کامپوزیت به شمار می‌رود.

فرز پالیش کامپوزیت چیست؟

فرز پالیش یک نوع مته مخصوص دندانپزشکی با خاصیت سایندگی است که به هندپیس یا توربین وصل می‌شود. فرزها برای تراش، صیقل و شکل‌دهی به کامپوزیت استفاده می‌شوند و انواع مختلفی دارند.

انجام پولیش کامپوزیت چقدر طول می‌کشد؟

معمولاً ۳۰ تا ۶۰ دقیقه بسته به تعداد دندان‌های کامپوزیت شده و میزان نیاز به ترمیم زمان می‌برد.

آیا امکان پالیش یا پولیش دندان کامپوزیت شده در خانه وجود دارد؟

خیر، پالیش کامپوزیت باید توسط دندانپزشک انجام شود. استفاده از مواد یا روش‌های خانگی مثل جوش شیرین می‌تواند به سطح کامپوزیت آسیب برساند و منجر به خراش و کاهش دوام آن شود.

در پالیش یا پولیش کامپوزیت از چه ابزارها و موادی استفاده می شود؟

ابزارهای متنوعی استفاده می‌شود مثل فرزهای کارباید و الماسی برای کانتورینگ و اصلاح شکل، دیسک‌ها و نوارهای پولیش، خمیرهای پولیش مخصوص دارای اکسید آلومینیوم یا الماس، برس‌ها و کاپ‌های سیلیکونی یا لاستیکی برای براق کردن نهایی سطح کامپوزیت.

چه زمانی به پالیش یا پولیش کامپوزیت نیاز داریم؟

معمولاً ۱ تا ۲ سال بعد از انجام کامپوزیت یا هر ۶ ماه یکبار در جلسات منظم چکاب برای حفظ درخشندگی و صاف بودن سطح، همچنین در صورت مشاهده زبری، تیرگی یا کاهش زیبایی کامپوزیت. پالیش به افزایش طول عمر کامپوزیت و جلوگیری از تجمع پلاک کمک می‌کند.

ایا پالیش یا پولیش کامپوزیت درد دارد؟

پالیش معمولاً دردناک نیست و نیازی به بی‌حسی ندارد. اگرچه در موارد خاصی که حساسیت دندان بالا باشد یا اقدامات عمیق‌تری انجام شود، بی‌حسی ممکن است توصیه شود.

پولیش یا پالیش کامپوزیت چقدر طول می کشد؟

مدت زمان پالیش بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه متغیر است و بستگی به تعداد دندان‌ها و شدت نیاز به پالیش دارد.

آیا بعد از پالیش یا پولیش کامپوزیت حساسیت دندان ایجاد می شود؟

معمولاً پس از پالیش حساسیتی ایجاد نمی‌شود، اما در برخی موارد سطح دندان حساسیت نشان می‌دهد که معمولاً موقتی است و طی چند روز برطرف می‌شود. حساسیت بیشتر به موارد دیگر مثل نصب نامناسب کامپوزیت یا مشکلات عصب مرتبط است.

آیا پالیش کامپوزیت نیاز به بی‌حسی دارد؟

معمولاً خیر، پالیش کامپوزیت بدون بی‌حسی انجام می‌شود مگر در شرایط خاص که دندان بسیار حساس باشد یا اقدامات گسترده‌تری لازم باشد.

بهترین زمان پالیش کامپویت چه موقع است؟

بهترین زمان ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از انجام کامپوزیت است که مواد کاملاً سخت و تثبیت شده‌اند. سپس پالیش به صورت دوره‌ای هر ۶ ماه تا ۱ یا ۲ سال انجام می‌شود تا زیبایی و دوام کامپوزیت حفظ شود.